EC Class Akaryakıt Ölçüm Şerit Metreleri
EC Class doğruluk sınıfındaki akaryakıt ölçüm şerit metreleri, akaryakıt depolama tank ve tankerlerinde seviye ölçümü için kullanılır. Bu şerit metrelerin doğruluk sınıflandırması, OIML R 35’e göre Class I, II ve III olarak yapılmıştır. Bu sınıf, 20 °C’de ve tanımlı bir çekme kuvvetiyle yapılan ölçümde izin verilen maksimum hata aralığını (MPE) gösterir. Sınıf I en yüksek doğruluğu, Sınıf II ise profesyonel sahada çoğu uygulama için yeterli doğruluğu sağlar.
EC Class nedir?
EC Class I ve Class II farkı nedir?
Şerit metrelerin doğruluk sınıfları OIML R 35’e göre belirlenir. Şerit metreler maksimum izin verilebilir hata (MPE) oranına göre sınıflandırılır. Sınıf doğruluğu, 20 °C referans sıcaklıkta ve şeridin üzerinde belirtilen çekme kuvvetiyle değerlendirilir.
EC Class I ifadesi bulunan şerit metrelerde en yüksek doğruluğu ifade eder. Maksimum izin verilen hata oranı 10 m’de ±1,10 mm’dir. Tank kalibrasyonu ve çemberleme gibi dar toleranslı işler için idealdir.
EC Class II ifadesi bulunan şerit metrelerde maksimum izin verilen hata oranı ±2,30 mm’dir. Rutin ölçüm ve dip su kontrolü için en az Class II, mümkünse Class I tercih edilir.
Saha Uygulamaları
Kullanım alanları nelerdir?
Bu şerit metreler sabit depolama tankları, karayolu akaryakıt tankerleri, demiryolu tank vagonları ve ISO taşımacılık tankları için ortak prensip ile yürütülür. Günlük operasyonlarda temel araç olarak şerit metre ve şakül kombinasyonudur. Seviye ölçümü, dip su kontrolü, mal yüksekliği ve reformüle yakıtlarda alkol/su faz ayrımı tespiti ölçüm macunları ve şerit metre şakül seti ile yapılır. Statik elektriğe karşı ekipman ve tank arasında topraklama zorunludur, bunun için dahili topraklama kablosu ve klipsi ile satışa sunulan versiyonlar da mevcuttur.
Ölçüm macunları ne işe yarar?
Şerit metreler ile beraber kullanılan mal bulma macunu, su bulma macunu ve modifiye su bulma macunu ürünlerinin ana görevi okumayı netleştirmektir fakat her birinin hedefi farklıdır. API MPMS 3.1A’da bu ihtiyaçlar net bir şekilde belirlenmiştir.
Mal bulma macunu hafif ve uçucu petrol ürünlerinde şeritteki ıslanma izinin buharlaşmadan dolayı görülmemesine karşı kullanılır. Şerit metrenin ucundaki şakule veya ölçüm çubuğuna sürülen macun, mala temas ettiği yerde renk değiştirir ve net bir seviye çizgisi oluşturur.
Su bulma macunu ise serbest su ve ürün ara yüz çizgisini tespit etmek için kullanılır. Şakul veya ölçüm çubuğuna sürülen macun akaryakıt ile reaksiyona girmez fakat suya değdiği anda renk değiştirir.
Modifiye su bulma macunu ise oksijenlendirilmiş ve reformüle yakıtlarda su/alkol faz ayrımını net biçimde okumak için kullanılır. Klasik su macunları bu karışımı her zaman göstermez.
Çantalı Temel Ölçüm Seti
Sahada pratik kullanım için şerit metre ve ölçüm macunlarının bir arada bulunduğu bir çantalı temel ölçüm seti kullanımı tavsiye edilir. Dış yüzeyi darbeye, iç sünger yapısı ise akaryakıt, yağ ve kimyasallara karşı dayanıklı olmalıdır. Bu şekilde saha uygulamalarında ve depolamada kolaylık sağlanır.
Malzemeler ve Tasarım
Şerit hangi malzemeden üretilir?
EC Class şerit metrelerin şeritleri karbon çelik, paslanmaz çelik ve poliamid kaplamalı şekilde üretilir. Karbon çelik şerit dayanıklı ve maliyet açısından avantajlıdır. Doğru gerilim altında iyi lineerlik sağlar. Düzenli bakım ve yüzey koruması gerektirir. Paslanmaz çelik şerit korozyona dayanıklıdır, sahada yağ, buhar ve nem etkisine karşı daha uzun ömürlüdür. Poliamid kaplamalı şerit ise sarı, yüksek kontrastlı, zemini ile daya kolay okuma sağlar ve aşınma ile çizilmeye karşı dirençlidir.
Sarma tertibatı hangi malzemeden üretilir?
EC Class şerit metrelerin sarma tertibatı pirinçten imal edilir. Pirinç malzeme yüksek korozyon direncine sahip olup yakıt buharı ve zorlu saha koşullarında dayanıklılık sağlayarak ölçüm hassasiyetini destekler. Pirinç malzeme çelikten farkı olarak sıcak kıvılcım üretme riski çok daha azdır. Topraklama kablosu bağlandığında gövde boyunca potansiyel eşitlemeye yardımcı olur, statik riskin azalmasına katkı sunar.
El tutma mekanizması hangi malzemeden üretilir?
EC Class akaryakıt ölçüm şerit metrelerinin el tutma mekanizması ahşaptan mamuldür. Ahşap, soğuk/sıcak hava koşullarında metal kollara göre daha konforludur. Eldivenle bile kaymayı azaltır, bu sayede uzun metrajlı şeritlerin kontrollü gerilmesinde yardımcı rol oynar. Sarma ve boşaltma sırasında mikro titreşimleri sönümler.
Şaküller ve ağırlık seçenekleri nelerdir?
EC Class akaryakıt ölçüm şerit metrelerinin uç kısmında isteğe göre paslanmaz çelik veya pirinç şakül kullanılır. EC Class I şerit metrelerde sadece paslanmaz çelik şakül kullanımı mevcut olup, şakül şeride direkt monteli halde gelir. Diğer şerit metrelerde ise şakül şerit metreye fır döndü ile monte edilir. Standart ağırlık seçenekleri 400 g, 700 g ve 1000 g’dır.
Pirinç şakül kıvılcım üretme olasılığı düşük, iyi yoğunluk ve darbe sönümleme özellikleri ile öne çıkar. Genel saha kullanımı için uygundur. Paslanmaz çelik şakül yüksek korozyon direnci, hızlı temizlenebilme ve leke tutmaz yüzeyi ile öner çıkar. Agresif kimyasallar için daha uygundur. Ağırlığa göre ise, 400 g şaküller sığ derinlik ve hafif mallar için tercih edilir. Bununla birlikte, 700 g şaküller günlük rutin ölçümlerde kullanılır. 1000 g şaküller ise viskoz ürünlerde, derin tanklarda veya dibinde çamur ve tortu bulunan tanklarda daha kararlı kullanım için uygundur. Tüm şaküller ölçüm macunları ile kullanıma uygundur.
Topraklama nasıl yapılır?
EC Class akaryakıt ölçüm şerit metreleri akaryakıt, yağ ve kimyasalların bulunduğu depolama tanklarında yani yanıcı buhar atmosferi bulunan sahalarda kullanılır. Dolayısı ile, ölçüm sırasında ekipman ile tankın potansiyelini eşitlemek, ve bu potansiyeli güvenli biçimde toprağa aktarmak gereklidir. Statik elektrik birikiminin kıvılcım yaratması bu şekilde önlenir. Bu yaklaşım API RP 2003, NFPA 77 ve IEC/TS 60079-32-1’in ortak çerçevesidir.
Ölçümden önce bağlama, yani bonding, yapılan ilk nokta tanktır. Şerit metre makarasının gövdesi boyasız ve temiz nokta üzerinden tanka topraklama kablosu ve kıskaç ile bağlanır. Bağlantı operatörün eliyle değil, kablo üzerinden metal-metal teması ile sağlanır. Boya, kir veya gevşek kıskaç temas direncini azaltır, bu yüzden temas yüzeyi topraklama öncesinde temizlenmelidir. Bu adım API RP 2003’ün “kıvılcım oluşturabilecek parçaları bağla veya uzaklaştır” yaklaşımının doğrudan uygulamasıdır.
Şerit, şakül ve aksesuarların iletkenliği korunur. Kullanılan şerit, şakül ve kablo arasında elektriksel süreklilik olmalıdır. İzole edici bantlar, plastik bağlar veya kalın oksit tabakası sürekliliği bozabilir. Ekipman periyodik olarak görsel kontrol ve süreklilik testiyle doğrulanır. Bu pratik, NFPA 77 ve IEC/TS 60079-32-1’de tarif edilen statik kontrol prensipleriyle uyumludur.
Bu uygulamayı kolaylaştırmak için dahili topraklama kablolu ve kıskaçlı şerit metre modelleri tercih edilebilir.
Hartwig Güvencesi ve Üretim Kalitesi
Bu yazıda OIML R 35, ISO 7507-1/2 ve API MPMS 3.1A (2022) referans alınmıştır; terminoloji, ilgili standart metinlerinde yer alan ifadelere dayalı olarak derlenmiştir ve sahadaki uygulamalar tesis koşulları ile kurum içi prosedürlere göre değişkenlik gösterebilir.
Şerit metreler standartlara uygun, EC Class doğrulukta üretilmeli ve sahadan gelen teknik geri bildirimlerle sürekli güncellenmelidir. Hartwig Instruments, şerit metreleri kendi tasarlar ve Rotterdam-Hoogvliet’teki fabrikasında üretir. Uzun yıllara dayanan tecrübesini saha verileriyle birleştirerek endüstride referans noktası kabul edilen çözümler sunar.
Hartwig Türkiye, Hartwig Instruments’in Türkiye’deki tek yetkili satıcısıdır; orijinal ürünleri yerel stok, uzman teknik destek ve hızlı tedarikle sunarak saha kullanımı için doğru çözümü hızla devreye almanıza yardımcı olur. Ürünlerimizi inceleyin, “Teklif Al” butonu üzerinden hızlıca teklif isteyebilirsiniz. İleri seviye akaryakıt ölçüm çözümlerimiz hakkında bilgi ve danışmanlık için bize ulaşın.
Sorumluluk Reddi Beyanı
Sorumluluk reddi beyanı: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır. Uygulamalar, eğitimli personel tarafından ve yürürlükteki mevzuat/standartlar, iş güvenliği kuralları, ATEX gereklilikleri, üretici talimatları ve kurum içi prosedürler esas alınarak yürütülmelidir. Ekipman kurulumu, bağlantı/topraklama ve kullanımına geçmeden önce uygun risk değerlendirmesi yapılmalı, KKD kullanılmalı ve en güncel dokümanlar teyit edilmelidir. Buradaki bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek doğrudan veya dolaylı sonuçlardan Hartwig Türkiye ve/veya adı geçen firmalar sorumlu tutulamaz; uygun yöntem ve ekipman seçimi kullanıcının sorumluluğundadır.